Izrazi
Dagdagelijkse uitdrukkingen
Naast losse woorden en grammatica kom je in Kroatië vooral ver met een handvol vaste uitdrukkingen: izrazi. Deze zinnetjes gebruik je dagelijks, om te begroeten, te bedanken, iets te vragen of afscheid te nemen, en je hoeft de grammatica erachter niet te kennen om ze goed te gebruiken.
- Bok (hoi)
- Dobro jutro (goedemorgen)
- Dobar dan (goedendag)
- Dobra večer (goedenavond)
- Laku noć (welterusten)
- Hvala (dank je)
- Molim (alsjeblieft)
- Oprosti (sorry)
- Nema na čemu (graag gedaan)
- Kako si? (hoe gaat het?)
- Kako se zoveš? (hoe heet je?)
- Koliko košta? (hoeveel kost het?)
- Ne razumijem (ik begrijp het niet)
- Dobro (goed, oké)
- Doviđenja (tot ziens)
- Vidimo se (tot snel)
Kroatisch heeft, net als het Nederlands, een formele en informele manier van aanspreken. Tegen vrienden en leeftijdsgenoten zeg je ti (jij), maar tegen onbekenden, oudere mensen of in officiële situaties gebruik je Vi (u), net als bij "jij" versus "u". Kako si? is dus informeel; formeel vraag je Kako ste?
| Informeel (ti) | Formeel (Vi) | Betekenis |
|---|---|---|
| Kako si? | Kako ste? | Hoe gaat het? |
| Odakle si? | Odakle ste? | Waar kom je vandaan? |
| Tko si ti? | Tko ste Vi? | Wie ben jij / bent u? |
Vraag je naar iemands afkomst, dan antwoord je met Ja sam iz Hrvatske (Ik kom uit Kroatië).
Gebruik deze vragen als je wilt weten wie of wat iets is. Het antwoord hangt af van hoe dichtbij het is.
dit, hier
Ovo je knjiga. (Dit is een boek.)
dat, bij jou
To je olovka. (Dat is een potlood.)
dat daar, ver weg
Ono je kuća. (Dat daar is een huis.)
Twee kleine woordjes om zinnen te verbinden: i (en) verbindt gewoon twee dingen, terwijl a (en / maar) ze juist tegenover elkaar zet, bijvoorbeeld als je jezelf voorstelt en dan aan de ander vraagt.
en
Ja sam iz Hrvatske i ti si iz Nizozemske. (Ik kom uit Kroatië en jij uit Nederland.)
en / maar (vergelijkend)
Ja sam iz Hrvatske, a ti? (Ik kom uit Kroatië, en jij?)