Pridjevi: Bijvoeglijke naamwoorden
Een bijvoeglijk naamwoord (pridjev) zegt iets over een woord: groot, nieuw, mooi. In het Kroatisch past het zich aan het woord aan: aan het geslacht uit les 2 en aan enkelvoud of meervoud uit les 7. Je kent het eigenlijk al: Dobar dan, Dobra večer en Dobro jutro zijn drie vormen van hetzelfde woord.
De uitgangen
| mannelijk | vrouwelijk | onzijdig | |
|---|---|---|---|
| enkelvoud | dobar Ø | dobra -a | dobro -o |
| meervoud | dobri -i | dobre -e | dobra -a |
Herken je het? Het meervoud krijgt dezelfde uitgangen als de woorden zelf in les 7: -i, -e, -a. Zo hoort het bij elkaar: dobri studenti, dobre kuće, dobra sela.
Vóór het woord of na je / su
Het bijvoeglijk naamwoord kan vóór het woord staan of erna, na je of su. De vorm is in beide gevallen dezelfde.
- velika kuća Kuća je velika.een groot huis · Het huis is groot.
- novo selo Selo je novo.een nieuw dorp · Het dorp is nieuw.
- stare kuće Kuće su stare.oude huizen · De huizen zijn oud.
Veelgebruikte bijvoeglijke naamwoorden
mannelijk · vrouwelijk · onzijdig- dobar · dobra · dobrogoed
- loš · loša · lošeslecht
- velik · velika · velikogroot
- malen · malena · malenoklein
- nov · nova · novonieuw
- star · stara · starooud
- lijep · lijepa · lijepomooi
- skup · skupa · skupoduur
- jeftin · jeftina · jeftinogoedkoop
- hladan · hladna · hladnokoud
- umoran · umorna · umornomoe
- sretan · sretna · sretnoblij, gelukkig
Kleuren
Kleuren zijn ook bijvoeglijke naamwoorden, dus ze veranderen gewoon mee: crvena jabuka (een rode appel), plavo more (een blauwe zee), zeleni gradovi… Let op smeđ → smeđe: -e na de zachte đ.
- crven · crvena · crvenorood
- plav · plava · plavoblauw
- zelen · zelena · zelenogroen
- žut · žuta · žutogeel
- crn · crna · crnozwart
- bijel · bijela · bijelowit
- smeđ · smeđa · smeđebruin
- siv · siva · sivogrijs
- narančast · narančasta · narančastooranje
- ružičast · ružičasta · ružičastoroze
Twee dingen om op te letten
- De a valt weg. In een paar woorden verdwijnt de a als er een uitgang bij komt: dobar → dobra, umoran → umorna, sretan → sretna, hladan → hladna.
- -e na een zachte letter. Net als bij polje en more in les 2 wordt de onzijdige -o een -e na een zachte letter: loš → loše.
Vóór een mannelijk woord hoor je vaak een vorm op -i: veliki grad, novi stan. Dat betekent “de grote stad”, “het nieuwe appartement”. Voorlopig is velik grad ook gewoon goed; het verschil komt later.
Klaar met deze les? Vink ze af, dan zie je ze terug in je voortgang (daarvoor heb je een account nodig).