Brojevi: Tellen van 0 tot 100
Met de getallen van 0 tot 100 kun je prijzen begrijpen, je leeftijd zeggen en een telefoonnummer doorgeven. Het goede nieuws: als je 1 tot 10 kent, maak je de rest bijna vanzelf. Je hoeft maar twee stukjes te leren: -naest en -deset.
0 tot 10
| Getal | Kroatisch | Uitspraak |
|---|---|---|
| 0 | nula | noela |
| 1 | jedan | jedan |
| 2 | dva | dva |
| 3 | tri | tri |
| 4 | četiri | tsjetiri |
| 5 | pet | pet |
| 6 | šest | sjest |
| 7 | sedam | sedam |
| 8 | osam | osam |
| 9 | devet | devet |
| 10 | deset | deset |
11 tot 19: + naest
Voor 11 tot 19 plak je -naest achter het getal. Dat komt van na deset, “op tien”: sedamnaest is dus letterlijk “zeven op tien”.
| Getal | Kroatisch | Opbouw |
|---|---|---|
| 11 | jedanaest | jedan + naest |
| 12 | dvanaest | dva + naest |
| 13 | trinaest | tri + naest |
| 14 | četrnaest | četiri + naest |
| 15 | petnaest | pet + naest |
| 16 | šesnaest | šest + naest |
| 17 | sedamnaest | sedam + naest |
| 18 | osamnaest | osam + naest |
| 19 | devetnaest | devet + naest |
Twee kleine uitzonderingen: četrnaest (niet četirinaest) en šesnaest (de t van šest valt weg).
De tientallen: + deset
De tientallen maak je met -deset (tien): dvadeset is “twee tien”, trideset “drie tien”. Honderd is gewoon sto.
| Getal | Kroatisch | Opbouw |
|---|---|---|
| 20 | dvadeset | dva + deset |
| 30 | trideset | tri + deset |
| 40 | četrdeset | četiri + deset |
| 50 | pedeset | pet + deset |
| 60 | šezdeset | šest + deset |
| 70 | sedamdeset | sedam + deset |
| 80 | osamdeset | osam + deset |
| 90 | devedeset | devet + deset |
| 100 | sto |
Let op četrdeset (40), pedeset (50, zonder t) en šezdeset (60, met z). Die klinken zo makkelijker.
Getallen samenstellen
Daartussen zeg je eerst het tiental en dan de eenheid, net als in het Engels (twenty-one) en anders dan in het Nederlands (eenentwintig). Je mag er i (en) tussen zetten: dvadeset i jedan is ook goed.
| Getal | Kroatisch |
|---|---|
| 21 | dvadeset jedan |
| 34 | trideset četiri |
| 57 | pedeset sedam |
| 68 | šezdeset osam |
| 99 | devedeset devet |
Jedan, jedna, jedno
Eén en twee passen zich aan het geslacht aan, dat je in les 2 leerde. Vanaf drie blijft het getal altijd hetzelfde.
| Geslacht | Eén | Twee | Voorbeeld |
|---|---|---|---|
| mannelijk | jedan | dva | jedan grad, dva grada |
| vrouwelijk | jedna | dvije | jedna knjiga, dvije knjige |
| onzijdig | jedno | dva | jedno selo, dva sela |
Zie je dat het woord na dva en dvije ook verandert (grad → grada)? Dat komt door de naamvallen. Die leer je later; voorlopig volstaat het om het getal juist te kiezen.
Prijzen: Koliko košta?
Kroatië betaalt met de euro. Op Koliko košta? (hoeveel kost het?) antwoord je met het getal en euro of eura. Na jedan zeg je euro, na alle andere getallen eura. Bij samengestelde getallen telt het laatste woord: dvadeset jedan euro.
| Prijs | Kroatisch |
|---|---|
| 1 € | jedan euro |
| 2 € | dva eura |
| 4 € | četiri eura |
| 5 € | pet eura |
| 12 € | dvanaest eura |
| 21 € | dvadeset jedan euro |
| 30 € | trideset eura |
Een telefoonnummer zeg je cijfer per cijfer: nula devet jedan… (091…). En vraagt iemand Koliko imaš godina? (hoe oud ben je?), dan zeg je bijvoorbeeld Imam dvadeset godina. (ik ben twintig).
Klaar met deze les? Vink ze af, dan zie je ze terug in je voortgang.