Genitiv 1: De vormen en de getallen
In les 7 zag je al dva grada en in les 17 pet sati en pet eura. Nu leer je waarom. In het Kroatisch verandert de uitgang van een woord naargelang wat het in de zin doet: dat zijn de naamvallen. De vorm die je tot nu toe leerde, is de gewone vorm (de nominatief). De eerste nieuwe naamval is de genitief.
Wanneer de genitief?
Je gebruikt hem om aan te geven van wie of van waar iets komt (iz Zagreba, uit Zagreb), na getallen (deze les), na hoeveelheden en nema (les 26) en na de meeste voorzetsels (les 27).
De uitgangen
Bijna altijd een -a. Alleen vrouwelijke woorden krijgen in het enkelvoud een -e.
| Enkelvoud | Meervoud | |
|---|---|---|
| prijatelj (stol) (mannelijk) | prijatelj-a (stol-a) | prijatelj-a (stol-ova) |
| kuća (vrouwelijk) | kuć-e | kuć-a |
| vino (onzijdig) | vin-a | vin-a |
De gewone uitgang is -a. Heeft het gewone meervoud -ov- of -ev- (stolovi, gradovi), dan houdt de genitief die ook: stolova, gradova. Zonder -ov- in het meervoud ook niet in de genitief: dani → dana.
- pas → psa De a valt weg, net als in het meervoud (psi).
- tata → tate Mannen op -a gaan zoals kuća.
- Zagreb → Zagreba, Ana → Ane Namen veranderen ook.
- pet ljudi Uitzondering in het meervoud.
Na een getal
Na 1 gebruik je de gewone vorm. Na 2, 3 en 4 komt de genitief enkelvoud, vanaf 5 de genitief meervoud. Bij vrouwelijke woorden zeg je dvije in plaats van dva.
| Getal | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| 1 | gewone vorm | jedan grad, jedna kuća, jedno selo |
| 2, 3, 4 | genitief enkelvoud | dva grada, dvije kuće, četiri sela |
| 5 en meer | genitief meervoud | pet gradova, šest kuća, deset sela |
11 tot 14 gaan zoals 5: dvanaest gradova. Bij grotere getallen telt het laatste woord: dvadeset dva grada, dvadeset pet gradova.
Korte zinnen
- Imam dva brata i tri sestre. Ik heb twee broers en drie zussen.
- Kupujem pet jabuka. Ik koop vijf appels.
- Selo ima deset kuća. Het dorp heeft tien huizen.
- Košta dva eura. Het kost twee euro.
Twijfel je? Denk aan de euro, die ken je al: jedan euro, dva eura, pet eura. Elk woord volgt hetzelfde ritme: jedna kuća, dvije kuće, pet kuća.
Klaar met deze les? Vink ze af, dan zie je ze terug in je voortgang (daarvoor heb je een account nodig).