Genitiv 2: Hoeveelheden en nema
In les 25 leerde je de vormen van de genitief en dat hij na een getal komt. Hij komt ook na een hoeveelheid (čaša vode, een glas water) en na nema (er is geen): Nema kruha.
Koga? Čega?
Ook de vraagwoorden hebben een genitief. Tko wordt koga, što wordt čega.
| Vraagwoord | Genitief | Betekenis |
|---|---|---|
| tko? | koga? | wie? (een persoon) |
| što? | čega? | wat? (een ding) |
- Iza koga sjediš? – Iza Ivana. Achter wie zit je? – Achter Ivan.
- Kod koga si? – Kod mame. Bij wie ben je? – Bij mama.
- Od koga je pismo? – Od Ane. Van wie is de brief? – Van Ana.
- Čega nema? – Kruha. Wat is er niet? – Brood.
- Čega imamo malo? – Mlijeka. Waarvan hebben we weinig? – Melk.
Na een voorzetsel, na nema of na een hoeveelheid zeg je dus koga of čega, nooit tko of što: niet Iza tko sjediš? maar Iza koga sjediš? Het antwoord staat ook in de genitief: Iza Ivana.
Na een hoeveelheid
Na een woord dat zegt hoeveel, komt de genitief, net als na een getal. Denk aan het Nederlandse “een glas van water”.
Verpakking of maat
Een glas, een fles, een kilo… van iets: het tweede woord staat in de genitief.
| Kroatisch | Voorbeeld | Betekenis |
|---|---|---|
| čaša | čaša vode | een glas water |
| šalica | šalica kave | een kopje koffie |
| boca | boca vina | een fles wijn |
| komad | komad kruha | een stuk brood |
| kilo | kilo jabuka | een kilo appels |
Hoeveel?
Ook na malo (weinig), puno (veel), nekoliko (een paar) en koliko? (hoeveel?) komt de genitief.
| Kroatisch | Voorbeeld | Betekenis |
|---|---|---|
| malo | malo mlijeka | een beetje melk |
| puno | puno jabuka | veel appels |
| nekoliko | nekoliko dana | een paar dagen |
| koliko? | Koliko kruha? | Hoeveel brood? |
- čaša vode, malo kruha, puno kave Iets wat je niet telt: genitief enkelvoud.
- kilo jabuka, puno ljudi, nekoliko dana Iets wat je telt: genitief meervoud.
Na puno, malo en nekoliko staat het werkwoord in het enkelvoud: Tu je puno ljudi. (Er zijn hier veel mensen.)
Nema en nemam
Nema betekent “er is geen” of “… is er niet”, ook bij mensen. Ima li …? is de vraag: “is er …?”. En met nemam, nemamo … zeg je wat je niet hebt. Na allemaal komt de genitief.
- Nema kruha. Er is geen brood.
- Nema Ivana. Ivan is er niet.
- Ima li kave? – Ima. / Nema. Is er koffie? – Ja. / Nee.
- Nemam vremena. Ik heb geen tijd.
- Nemamo mlijeka. We hebben geen melk.
- Nema problema! Geen probleem!
Bij nemam hoor je bij dingen die je telt ook de gewone vorm: Nemam auto, zoals in les 21. Na nema (er is geen) is het altijd de genitief.
Je kent nema al uit Nema na čemu (graag gedaan): letterlijk “er is niets om voor te bedanken”.
Klaar met deze les? Vink ze af, dan zie je ze terug in je voortgang (daarvoor heb je een account nodig).