Glagoli 1: Werkwoorden op -am en -im
Tot nu toe kende je één werkwoord: biti (les 5). Nu leer je gewone werkwoorden, zodat je kunt vertellen wat je doet: Radim u Zagrebu. Govorim malo hrvatski. In deze les twee groepen: werkwoorden op -am en op -im.
Zo werkt het
Een werkwoord in het woordenboek eindigt op -ti: imati, raditi. Haal -ti en de klinker ervoor weg, en zet er de uitgang voor de persoon achter. Net als bij Umoran sam laat je ja, ti, on… meestal weg: de uitgang zegt al wie het doet. Radim = ik werk.
Groep 1: -ati → -am
Bijna alle werkwoorden op -ati. Let op oni imaju: in het meervoud komt er -ju bij.
| Persoon | imatihebben | čitatilezen |
|---|---|---|
| jaik | imam | čitam |
| tijij | imaš | čitaš |
| on, ona, onohij, zij, het | ima | čita |
| miwij | imamo | čitamo |
| vi, Vijullie, u | imate | čitate |
| oni, one, onazij | imaju | čitaju |
- imati imamhebben
- čitati čitamlezen
- gledati gledamkijken
- slušati slušamluisteren
- znati znamweten, kennen
- kuhati kuhamkoken
Groep 2: -iti, -jeti → -im
Werkwoorden op -iti en -jeti. Hier is oni rade het meervoud: -e, niet -iju.
| Persoon | raditiwerken; doen | govoritispreken |
|---|---|---|
| jaik | radim | govorim |
| tijij | radiš | govoriš |
| on, ona, onohij, zij, het | radi | govori |
| miwij | radimo | govorimo |
| vi, Vijullie, u | radite | govorite |
| oni, one, onazij | rade | govore |
- raditi radimwerken; doen
- govoriti govorimspreken
- učiti učimleren, studeren
- misliti mislimdenken
- živjeti živimwonen, leven
- vidjeti vidimzien
Bij -jeti valt de hele -jeti weg: živjeti → živim, vidjeti → vidim.
Niet: ne + werkwoord
Zet ne voor het werkwoord. Eén uitzondering: imati wordt nemam, nemaš, nema… in één woord, net zoals biti → nisam.
- Ne radim danas.Ik werk vandaag niet.
- Ne znam.Ik weet het niet.
- Ne govorim hrvatski dobro.Ik spreek niet goed Kroatisch.
- Nemam auto.Ik heb geen auto. (nemam: één woord, zoals nisam)
Vragen
Met een vraagwoord: Gdje radiš? Een ja/nee-vraag maak je met li na het werkwoord, zoals bij Jesi li? (les 6). Het korte antwoord herhaalt het werkwoord: Govorim. / Ne govorim.
- Gdje radiš? – Radim u Zagrebu.Waar werk je? – Ik werk in Zagreb.
- Što čitaš? – Čitam novine.Wat lees je? – Ik lees de krant.
- Govoriš li engleski? – Govorim.Spreek je Engels? – Ja. (letterlijk: ik spreek)
- Imaš li auto? – Nemam.Heb je een auto? – Nee.
Met een ding erbij (Ik lees een boek) verandert dat ding soms: Čitam knjigu, niet knjiga. Dat is de akkusatief, die komt later. Mannelijke dingen en onzijdige woorden blijven gelijk, dus Imam auto, Gledam film en Volim more kun je al zeggen.
Klaar met deze les? Vink ze af, dan zie je ze terug in je voortgang (daarvoor heb je een account nodig).