Hrana: Eten, drinken en maaltijden
Een themales is een makkelijkere les: geen nieuwe grammatica, wel veel nieuwe woorden. In dit thema draait alles om hrana (eten) en drinken. Je gebruikt meteen wat je al kent: het geslacht, jedan/jedna/jedno en prijzen uit les 6, en Gladan sam uit les 4.
Geslacht:mmuški rod(mannelijk)žženski rod(vrouwelijk)ssrednji rod(onzijdig)
De maaltijden
- doručakmontbijtdoroetsjak
- ručakmmiddagetenroetsjak
- večeražavondetenvetsjera
In Kroatië is ručak vaak de grote warme maaltijd van de dag, ergens tussen 13 en 15 uur. Večera is dan lichter.
Drinken
- kavažkoffiekava
- čajmtheetsjaj
- vodažwatervoda
- sokmsapsok
- mlijekosmelkmlijeko
- pivosbierpivo
- vinoswijnvino
Eten
- kruhmbroodkroech
- sirmkaassir
- jajeseijaje
- juhažsoepjoecha
- mesosvleesmeso
- ribažvisriba
- piletinažkip (vlees)piletina
- rižažrijstrizja
- tjesteninažpastatjestenina
- kolačmtaart, gebakkolatsj
- sladoledmijssladoled
Fruit
- voćesfruitvotje
- jabukažappeljaboeka
- kruškažpeerkroesjka
- narančažsinaasappelnarantsja
- grožđesdruivengrozjdje
- lubenicažwatermeloenloebenitsa
- ananasmananasananas
Groenten
- povrćesgroentenpovrtje
- krumpirmaardappelkroempir
- mrkvažwortelmrkva (de r is de klinker)
- rajčicažtomaatrajtsjitsa
- paprikažpaprikapaprika
- gljivažpaddenstoel, champignongljiva
- kukuruzmmaïskoekoeroez
- grahmbonengrach
- salatažsla, saladesalata
Bestellen
Bestellen is makkelijk: jedan of jedno + het woord + molim. Alleen bij vrouwelijke woorden verandert er iets: Jednu kavu, molim. Waarom dat zo is, leer je in een latere les. Leer het voorlopig als vaste uitdrukking.
- Jedan čaj, molim.Eén thee, alstublieft.
- Jedno pivo, molim.Eén bier, alstublieft.
- Jedan sok i jedno vino, molim.Eén sap en één wijn, alstublieft.
- Jednu kavu, molim.Eén koffie, alstublieft.
Aan tafel en op het terras
- Izvolite. / Izvoli.Alstublieft (hier is het) / Zegt u het maar. Izvoli tegen ti.
- Jelovnik, molim.De menukaart, alstublieft.
- Dobar tek!Eet smakelijk!
- Živjeli!Proost!
- Ukusno je!Het is lekker!
- Koliko košta?Hoeveel kost het?
- Račun, molim.De rekening, alstublieft.
Lekker: ukusan, ukusna, ukusno
Net als umoran/umorna in les 4 past “lekker” zich aan het geslacht aan. Zeg je het in het algemeen, dan gebruik je de onzijdige vorm: Ukusno je!
| Geslacht | Lekker | Voorbeeld |
|---|---|---|
| mannelijk | ukusan | Kruh je ukusan. |
| vrouwelijk | ukusna | Juha je ukusna. |
| onzijdig | ukusno | Vino je ukusno. |
Idemo na kavu? (Gaan we koffie drinken?) is in Kroatië een uitnodiging om bij te praten. Op een terras kun je zo uren bij één kopje zitten, en niemand die je wegjaagt.
Klaar met deze les? Vink ze af, dan zie je ze terug in je voortgang (daarvoor heb je een account nodig).